Imali yaseZimbabwe entsha ikhombisa amandla ekuqaleni

Izwe laseZimbabwe lethule uhlobo lwemali yakamuva, iZiG (Zimbabwe Gold), okuwumzamo wesithupha wesizwe ukuvuselela uphiko lwayo lwezimali. Kulandela ukwethulwa kwayo okokuqala, iZiG iveze izimpawu ezithembisayo, iqina ngo-0.2% uma iqhathaniswa nedola laseMelika, ngokusho kwedatha ekhishwe yiReserve Bank of Zimbabwe.

Ukwethulwa kweZiG’s kuza ngemva kokutshiywa kwedola leZimbabwe elandulelayo, elibhekane lokwehla kwamandla emali kungakaqedwa mhlaka 5 Mabasa. Phakathi nezinxushunxushu zomnotho nokuntengantenga kwezimali, uMbusi weBhangengodla uJohn Mushayavanhu ubeke izinga lokushintshisana nge-ZiG ku-13.56 uma liqhathaniswa nedola laseMelika, egcizelela ukuzibophezela ezindleleni eziqhutshwa izimakethe zokunquma amanani okushintshanisa esikhathini esizayo.

Naphezu kwale mizamo, kukhona ukungabaza phakathi kochwepheshe mayelana nempumelelo engaba khona ye-ZiG, enanela izinselele zesikhathi esidlule ezibhekene nemizamo yokuvuselela imali yangaphambilini. UPeter C. Earle, isazi sezomnotho esiphezulu, ugqamisa ukukhathazeka okuqhubekayo mayelana nokuthembela kukahulumeni ngokomlando emalini yokwehla kwamandla emali, ebeka ukungabaza ngokusimama kwezinqubomgomo ezinengqondo zezimali.

Ushintsho oluya ku-ZiG lubone inqwaba yemisebenzi njengoba amabhange, abathengisi, nezinye izinhlangano zilungisa amasistimu azo ukuze amukele uhlobo lwemali olusha. Kodwa-ke, le nqubo ihlangabezane nezithiyo zokuqala, njengoba amanye amabhange eqala ukucubungula ukuthengiselana kwe-ZiG ngoMsombuluko, okubonisa izinselele ezizayo ekufinyeleleni ukwamukelwa nokusebenza okubanzi.

IZimbabwe Stock Exchange (ZSE) nayo yenze izinguquko eziphawulekayo, ngawo wonke amanani amasheya kanye nemibiko yemakethe manje eseziyi-ZiG. Naphezu kokwenyuka kwamanani entengo kwakamuva, ukukhathazeka kusabalele mayelana nemithelela engase ibe khona yokwehla kwamandla emali, njengoba kufakazelwa ukwenyuka okuphawulekayo kwamanani omthengi ngoMashi.

Ngaphezu kwalokho, ukushintshela ku-ZiG kwandise umphumela obungahlosiwe, njengoba kunciphise ngempumelelo imisebenzi emakethe efanayo. Njengoba abahlinzeki besevisi begunyaza izinkokhelo ku-ZiG kanye nokukhishwa okuseduze kwamanothi emali emisha, ukusebenza kwezimakethe ezihambisanayo kubhekane nokuphazamiseka, okugcizelela umzamo ohlangene kahulumeni wokuhlanganisa ukuthengiswa kwemali.

Njengoba iZimbabwe ibhekana nobunzima bokushintshwa kwezimali, umgwaqo osazobhekana nawo usagcwele izinselele. Ukusebenza kahle kwe-ZiG kuncike ekhonweni likahulumeni lokusebenzisa kanye nokusimamisa izinqubomgomo zezimali ezinobuhlakani, ehlise uvalo lokungalungi kwemali yakudala kanye nokukhuthaza ukuzethemba phakathi kwezakhamizi nakubatshalizimali ngokufanayo.


Discover more from IBUNDA NEWS

Subscribe to get the latest posts sent to your email.