
Elokishini laseRatanda, elingaphandle nje kwaseHeidelberg, eNingizimu Afrika, igagasi lobudlova liye lanyakazisa umphakathi. I-Ratanda Spaza Business Forum, isizinda sezohwebo zendawo kanye nokuxoxisana nomphakathi, isibe yisizinda sochungechunge lwezigameko ezibuhlungu, njengoba kwalahleka imiphefumulo emithathu esikhathini esingamasonto amabili nje kuphela.
Isisulu sakamuva, umholi womphakathi uHappy Nyawuza, naye owake waba usihlalo futhi owake wangenela isikhundla sobumeya ngo-2021, wadutshulwa wabulawa ngoLwesihlanu kusihlwa, mhla lulunye kuNdasa wezi-2024. USihlalo weRatanda Mazibuye Kazi Spaza Business Forum, udutshulwe wabulawa emgwaqeni uHeidelberg.
Umphakathi ushaqekile njengoba senyuke ngendlela emangalisayo izigameko zobugebengu obufuze lezi kulandela ukususwa kwezitolo zakwaSpaza eziphethwe abokufika. UHappy, owaziwa ngokuzinikela ekuthuthukiseni iRatanda nabantu bakhona, ubekwe endlini yakhe yokugcina izolo. Ngeshwa, omunye umuntu walahlekelwa yimpilo yakhe ngesikhathi ezama ukuhlenga uHappy kubahlaseli.
Umphakathi ukhungethwe umunyu ngokulahlekelwa nguHappy Nyawuza, obeyintandokazi ezinikele esebenzela uRatanda. Nokho, phakathi nosizi, kusalokhu kunemibuzo mayelana nezisusa ezibangela lezi zenzo zobudlova ezingenangqondo. Sekuqubuke izinsolo ezithi uHappy Nyawuza wathola izinsongo eziningi zokubulawa kubantu base-Ethiopia, Pakistani, nezinye izizinda, okuthiwa baqasha abantu bomphakathi wase-Lesotho ukuthi bahlasele.
Kulandela izithembiso zamalungu omphakathi zokuvala izipaza eziphethwe abokufika abangenazo izincwadi, sekuqubuke uchungechunge lokubulawa kwabantu. La malungu omphakathi azwakalise ukukhathazeka ngokudlanga kwezipaza emnothweni ongahlelekile nokudayiswa kwempahla ewumkokotelo nephelelwe yisikhathi. Lezi zehlakalo zisikhanyisela ngokungalingani kwezomnotho kanye nokushuba kwesimo mayelana nokufika kwabantu abavela kwamanye amazwe.
Amalungu omphakathi abelokhu ezwakalisa ukukhuluma ngalezi zindaba kodwa iziphathimandla zakhetha ukuwashalazela, zabashiya bengenayo enye indlela ngaphandle kokuthi bazibambele mathupha, manje abokufika ngokungemthetho abangabanikazi bezitolo ze-spaza kuthiwa baqasha abokufika ngokungemthetho abasuka eLesotho ukuyobulala, kubhekiswe kubaholi bomphakathi abasengozini.
Abantu baseNingizimu Afrika bathuliswa ngegama elithi ‘Xenophobia’. Uma bezama ukuzwakalisa inkinga ebangelwa abokufika ngokungemthetho, babizwa ngokuthi “Xenophobic.”Ngaphezu kwalokho, imibiko ikhomba ukuthi abaholi bomphakathi abasele nabo basengozini, bathola izexwayiso ezisabekayo futhi baphoqeleke ukuthi bacashe ukuze baphephe.
Sekuqubuke ukukhathazeka ngokusebenza kwezomthetho ekuvikeleni izimpilo zaseNingizimu Afrika, njengoba kusolwa amaphoyisa ngokwamukela ukugwazelwa kwabokufika, okuhlanganisa nabaseBangladesh. Njengoba umphakathi ulilela okunye ukuphila futhi ubhekene nengwadla yodlame oluqhubekayo, umbuzo onzima uthi: bangaki abantu baseNingizimu Afrika okumele babhubhe ezandleni zalaba bahlukumezi ngaphambi kokuba kuthathwe izinyathelo ezinqala?
Ukufuna izimpendulo kuyaqhubeka njengoba umphakathi wase-Ratanda ufuna ubulungiswa kwabawile kanye nokuvikela abaholi abasele, phakathi kwesizinda sokwesaba nokungaqiniseki.
About The Author
Discover more from IBUNDA NEWS
Subscribe to get the latest posts sent to your email.
