
Ekudaluleni kwakamuva kwephalamende, kwembulwa ukuthi abantu baseNingizimu Afrika bakhiphe izigidi ezi-R139 million kule minyaka emihlanu edlule ukuze kubhekane nezindleko zokudla kukaMongameli Cyril Ramaphosa kanye nethimba lakhe ngendiza kamongameli i-Inkwazi. Lezi zibalo ezimangalisayo zidalulwe nguNgqongqoshe uThandi Modise empendulweni ebhalwe phansi ephalamende.
Kodwa-ke, kuthe lapho licindezelwa ukuba lichaze kabanzi ngalezi zindleko, ihhovisi likaModise lashintsha umongo, libonisa ukuthi izibalo ezethulwe zazihlanganisa zonke izindleko zokusebenza kwendiza. U-Amos Phago, okhulumela uModise, ukucacisile ukuthi lezi zindleko zihlanganisa izinto ezahlukene ezifana nophethiloli, izindleko zendiza, indawo yokuhlala abasebenzi nezinye izindleko ezihambisanayo.
Ukucutshungulwa kwandile ngesikhathi umholi we-DA uJohn Steenhuisen ezwakalisa ukukhathazeka ngezigameko ezithile, okuhlanganisa nezindleko ezibikiwe ezicela ku-R600,000 zokuphakela abantu ngesikhathi sendiza esuka eLondon ibheke eNingizimu Afrika nezivakashi ezingaphansi kuka-18 zeVIP ngemuva komngcwabo weNdlovukazi u-Elizabeth ngo-2022. UModise ukucacisile ukuthi lokhu bebiyingxenye yohambo olukhudlwana lukamongameli olusuka eNingizimu Afrika luya eWashington DC, bese luya eLondon emngcwabeni, okugcizelela ukuthi izindleko zokudla zifaka yonke imilenze yohambo.
Izibalo ezidaluliwe ziveze ukuguquguquka kwephethini yezindleko, njengoba kwasetshenziswa u-R33.7m ngonyaka wezimali ka-2018/2019, yafinyelela ku-R42.4m ngo-2019/2020, nokubuye kwakhombisa ukwehla eminyakeni elandelayo ngaphambi kokunyuka kwemali engu-R30.7m 2022/23.
USteenhuisen uzwakalise ukungeneliseki okukhulu, egxeka ukwabiwa kwezimali ezinkulu kangaka zokudla kwangaphakathi endizeni ngenkathi eveza izinselelo eziqhubekayo izakhamuzi ezibhekene nazo, ikakhulukazi ubunzima obubekezelelwa izingane. Ukubize ngokusetshenziswa budedengu okukhulu kwezinsiza, egxeka uhulumeni okubonakala sengathi akanandaba nemizabalazo yezakhamizi.
Ephendula, u-Steenhuisen uphakamise ukuthi kushintshwe indlela yokusebenza ngaphansi kwabaphathi be-DA abangaba khona, ekhuthaza ukudayiswa kwendiza kamongameli kanye nokugqugquzela ukuthi abaholi basebenzise izindiza zezohwebo, okuhambisana nezinqubo zakwamanye amazwe anesimo sezomnotho esifana nesaseNingizimu Afrika.
Lezi zembulo zivuse inkulumo-mpikiswano yomphakathi mayelana nokubeka eqhulwini ukusetshenziswa kwezimali kukahulumeni kanye nesidingo sezindleko ezinkulu kangaka, ezivusa izingxoxo mayelana nokuziphendulela kanye nokwabiwa kwezinsiza ngendlela efanele phakathi kobuholi.
Ingxabano emayelana nezindleko zokudla ebhanoyini likaMongameli Ramaphosa isaqhubeka nokuphakamisa imibuzo efanele mayelana nesibopho sezimali kanye nokusetshenziswa kwezimali zabakhokhi bentela ngokuziphatha, imema izingxoxo mayelana namazinga alindelwe ubuholi ekulinganiseni ukunethezeka nezidingo zesizwe.
About The Author
Discover more from IBUNDA NEWS
Subscribe to get the latest posts sent to your email.
