
Kuphinde kwagadla isigemegeme sodlame elebhekiswe kosomabhizinisi bakileli elokishini laseRatanda ngesikhathi umnikazi wesitolo samabhodlela, uFani Shabangu, eba yisisulu sesigameko sokushona kukagesi ngoMsombuluko ebusuku, ngesikhathi kucishwa ugesi.
Kubikwa ukuthi umfowabo kaFani, uBafana Shabangu, osakhungathekile ngokulahlekelwa kwakhe, uveze lezi zindaba ezibuhlungu nge-voice note eqenjini lomphakathi le-WhatsApp, ezwakalisa ukungakholwa nosizi ngokudlula emhlabeni kukamfowabo.
I-Ratanda, eseningizimu ye-Heidelberg e-Gauteng, ikhungethwe izigameko zokubulawa kwabantu ngodlame ezikhathini zamuva nje. Ngokwemibiko, lezi zigameko zokuhlasela, okusolakala ukuthi zigqugquzelwa abantu bangaphandle abangekho emthethweni ikakhulukazi abavela e-Ethiopia naseSomalia, kuhloswe ngazo ukuthena amandla amabhizinisi endawo, ikakhulukazi imboni yezitolo zeSpaza.
Okukhathaza kakhulu izinsolo zokusebenzisana nabantu abavela eLesotho, okukholakala ukuthi bahlela ukubulawa kwabaholi bomphakathi baseNingizimu Afrika kanye nosomabhizinisi abathathwa njengokusongela izimfuno zabokufika. I-African Transformation Movement (ATM) iphinde yaveza ukukhathazeka okukhulu mayelana nephethini ekhathazayo yokuhlaselwa okubhekiswe kubaholi bamabhizinisi abamnyama baseNingizimu Afrika kanye nabaholi bomphakathi, ikakhulukazi emkhakheni wezitolo zeSpaza.
Esitatimendeni esikhishwe nguMnuz Vuyo Zungula, onguMengameli we-ATM, kudonswe amehlo ngokushesha mayelana nezinga elikhulayo lokusatshiswa nodlame olubhekiswe kulaba bantu. Isisulu sakamuva salolu dlame olubi kwakunguHappy Nyauzaza, umnikazi wesitolo sespaza ohlonishwayo eRatanda. UHappy washona esitolo sakhe, indawo ayekhonze kuyo ngokwethembeka umphakathi.
Okushaqisayo ukuthi imibiko iveza ukuthi abahlaseli bebezenza amakhasimende, bathenge i-airtime kuHappy, kwathi uma kuvela ukuphambana kwenkokhelo bavuka umbhejazane bamphuca impilo yakhe. “Ababulali balinda ukucishwa kukagesi ebusuku bese bekhomba izisulu zabo,” kusho ilungu lesithangami, elikhanyisela indlela izigilamkhuba ezisebenza ngayo.
Inhloso yalezi zigameko zokubulawa kwabantu zisacashile njengoba kuqubuka impi yobunikazi bezitolo ezidayisayo kule ndawo. Amalungu omphakathi akhathazekile anxusa ukuthi kungenelele amaphoyisa ukuze kuvulwe iqiniso ngalezi zigameko zokubulala okungenangqondo futhi abasolwa babhekane nengalo yomthetho.
Ngemva kwalezi zigameko ezimbi, ilokishi laseRatanda elake lanokuthula selibanjwe ukwesaba nokungaqiniseki, izakhamuzi zihlalele ovalweni, zingaqiniseki ngokuthi ubani ongase abe isisulu esilandelayo. I-Ratanda Spaza Business Forum, kanye nabaholi bomphakathi, bathathe isinyathelo ngokumelene nokwanda kwezitolo zezipaza eziphethwe ngabangaphandle, kodwa udlame oluqhubekayo lugcizelela isidingo esiphuthumayo sokungenelela okuphumelelayo ukuze kubuyiselwe ukuthula nokuvikeleka kuleli lokishi elikhungethwe yizinxushunxushu.
Discover more from IBUNDA NEWS
Subscribe to get the latest posts sent to your email.
