
Kusuke udlame phakathi kwamalungu onogada bezwe kanye nombutho oyisipesheli wonogada bakamengameli enhlokodolobha iBissau, kwashona abantu ababili. UMengameli waseGuinea-Bissau ngoMsombuluko uhlakaze iPhalamende ngaphambi kokhetho olusha wathi “imizamo yokuketula umbuso” ifake izwe laseNtshonalanga Afrika enkingeni entsha.
UMongameli Umaro Sissoco Embalo ukhiphe isimemezelo sokuvala iphalamende elibuswa amaqembu aphikisayo futhi wamemezela ukuthi usuku lokhetho lwezomthetho “luzobekwa ngesikhathi esifanele, ngokuhambisana nomthethosisekelo”. Kusuke udlame phakathi kwamalungu onogada bezwe kanye nombutho oyisipesheli wonogada bakamengameli kwashona abantu ababili.
U-Embalo, obeseDubai ehambele ingqungquthela yesimo sezulu ye-COP28, ufike eBissau wamemezela ukuthi “umzamo wokuketula umbuso” imvimbele ukuthi abuye kusenesikhathi. NgoMsombuluko, uthe kube “nokusebenzisana” phakathi konogada bezwe kanye “nezintshisekelo ezithile zezepolitiki ngaphakathi kwezinsiza zoMbuso”.
Lokho kusho ukuthi “ukusebenza okuvamile kwezikhungo zeRiphabhulikhi sekuyinto engenakwenzeka”. “Lawa maqiniso afakazela ukuba khona kwezinkinga zepolitiki,” engeza.
Selokhu lathola inkululeko kuPortugal ngo-1974, leli lizwe selibone uchungechunge lwezigameko zokuketula umbuso nemizamo yokuketula umbuso. Ekhethelwe iminyaka emihlanu ngoDisemba 2019, u-Embalo wasinda lapho ezama ukumketula ngoFebhuwari 2022.
Amalungu onogada beNational Guard agasele esiteshini samaphoyisa ezokhipha uNgqongqoshe wezeziMali uSouleiman Seidi kanye noNobhala woMgcinimafa u-Antonio Monteiro, abebeboshelwe imibuzo, ngokusho kwezikhulu zamasosha nezobunhloli. Onogada babe sebekhosela enkanjini yamasosha enhloko-dolobha lapho baqhubeke khona kuze kube uLwesihlanu.
UZolile ubuye emini ngoLwesihlanu kulandela isimemezelo sokuthi amasosha abambe umkhuzi wonogada kuzwelonke uColonel Victor Tchongo. Lezi zingxabano zithathwa njengokuqubuka koqhekeko olukhulu lwezepolitiki phakathi kukahulumeni oholwa amaqembu aphikisayo nehhovisi likamengameli.
Unogada Kazwelonke ungaphansi komnyango wezangaphakathi, lowo, njengeminyango eminingi ezweni, ephethwe yiqembu le-PAIGC umfelandawonye walo onqobe ukhetho lwangoJuni 2023. Ihhovisi lomshushisi, elayalela ukuthi kuphenywe izikhulu ezimbili zikahulumeni, lilawulwa yihhovisi likamengameli.
Inkohlakalo Emelene Nombuso, Lezi zikhulu ezimbili, ebeziphendula imibuzo mayelana nokuhoxiswa kwezigidi eziyishumi zamaRandi kuma-akhawunti kahulumeni, ziphinde zaboshwa ngemuva kokuba amasosha ebakhiphe esivikelweni seNational Guard.
Emthethweni wangoMsombuluko, umengameli ukugxekile “ukungenzi lutho kukahulumeni”, wengeza ngokuthi unogada kuzwelonke bebefuna ukuvimba uphenyo ngezikhulu ezimbili eziphezulu. U-Embalo uthe iphalamende, ebelidingida udaba lokuhoxiswa kwezigidi zamarandi, “lincamela ukuvikela amalungu esigungu esiphezulu asolwa ngenkohlakalo” kuhulumeni, kunokuthi “lilwele ukusebenzisa umthetho ngendlela eqinile… hlola izenzo zikahulumeni”.
About The Author
Discover more from IBUNDA NEWS
Subscribe to get the latest posts sent to your email.
