Kungani amaqembu ezepolitiki efuna imali yakwamanye amazwe kodwa bengafanu abokufika?

Izinto uma sekusondele ukhetho lapha ezweni lakithi elihle kakhulu, nelalwelwa kanzima ngobabomkulu kanye nababa bethu, futhi sisalilwelwa yize sekwathiwa sikhululekile kanti ngiyasola ukuthi nezingane zethu zisazolilwela. Ukhetho oluzayo lwaseNingizimu Afrika luveza umehluko omkhulu ezindleleni zezombangazwe mayelana nokubandakanyeka kwamanye amazwe.

Nakuba amaqembu kulo lonke emukela kalula ukutshalwa kwezimali kwamanye amazwe, ukuma kwawo kubantu bangaphandle abahlala ngaphakathi kwezwe kuyahluka kakhulu, ngokuvamile kuphendukela kunkulumo yokungabaleli. Emaqenjini ayisikhombisa aphezulu agaqele amavoti, yiNkatha Freedom Party (IFP) kuphela esizibophezele ngokusobala ukuthi izokwakha udonga emingceleni.

I-IFP, okumanje yenza ukhetho endaweni yesihlanu ocwaningweni lukazwelonke, igcizelela imingcele “yokuqinisa” ngokujutshwa kwamasosha nokwakha izindonga, njengoba kushiwo ku-manifesto yabo. Ezinye izinhlangano, nakuba zingakhuthazi imingcele engokomzimba, ziphakamisa izindlela eziqinile zokulawula ukuthuthela kwelinye izwe.

I-Patriotic Alliance, isibonelo, igcizelela ukudingiswa kwabokufika abangenazo izincwadi kanye nokucindezela amabhizinisi aqasha abantu bangaphandle ngaphandle kwemibhalo efanele. Ngokunjalo, i-Economic Freedom Fighters (EFF) ikhuthaza ukuthi kuqiniswe ukulawulwa kwemingcele kanye nokubeka phambili izakhamizi zaseNingizimu Afrika emathubeni omsebenzi.

Ngisho namaqembu ngokwesiko ayebheka njengokumaphakathi ezindabeni zabokufika, njengeDemocratic Alliance (DA), asethathe isinqumo esiqinile. I-DA iphakamisa ukuthi kuqiniswe ezokuphepha emngceleni kanye nokusebenzisa uhlelo lokuthuthela kwamanye amazwe olusekelwe kumakhono ukuze kuhehwe abasebenzi bangaphandle abanamakhono kuyilapho kubhekwana nokukhathazeka mayelana nokufika kwabantu kwamanye amazwe ngokungemthetho.

Kuyathakazelisa ukuthi naphezu kokugxila ekuvimbeleni ukungena kwabantu bangaphandle, kukhona ukuvumelana okucacile phakathi kwamaqembu mayelana nokubaluleka kokutshalwa kwezimali kwamanye amazwe ukuze kukhule umnotho.

I-African National Congress (ANC), okuyiqembu elibusayo, ifuna ngenkuthalo utshalomali oluqondile lwangaphandle futhi ithuthukisa iNingizimu Afrika njengendawo ehehayo yokutshalwa kwezimali. Ngokunjalo, amaqembu aphikisayo afana neDA kanye ne-EFF ayalibonga iqhaza elibalulekile lemali yangaphandle ekugqugquzeleni ukuthuthukiswa komnotho.

Lokhu kungqubuzana okusobala kugqamisa ukuguquguquka okuyinkimbinkimbi okuzungeze ukuthuthela kwelinye izwe kanye nenqubomgomo yezomnotho eNingizimu Afrika. Nakuba utshalomali lwakwamanye amazwe lubonakala lubalulekile enqubeni, ukukhathazeka ngokuvikeleka kwemisebenzi kanye nokuncintisana ngezinsiza kubhebhezela imizwa emelene nabokufika, okuholela emigomeni ehloselwe ukukhawulela ukuhamba namathuba abantu bangaphandle.


Discover more from IBUNDA NEWS

Subscribe to get the latest posts sent to your email.